Jedino more na Zemlji koje nema obalu i kopno - i ključno je za celu planetu

Nova studija objavljena u časopisu Frontiers in Marine Science ponovo je skrenula pažnju na ovu fascinantnu regiju prekrivenu plutajućim morskim algama, koja uprkos mirnoj površini krije jedan od najbogatijih ekosistema okeana.

More bez ijedne obale

Sargaško more nalazi se oko 950 kilometara istočno od Floride, usred severnog Atlantika. Za razliku od svih drugih mora na svetu, njegove granice ne određuje kopno, već snažne okeanske struje koje formiraju ogromni severnoatlantski vrtlog.

Dok oko njega besne snažne morske struje, samo Sargaško more deluje gotovo nestvarno mirno. Upravo taj kontrast vekovima fascinira moreplovce i istraživače.

Još je Kristofor Kolumbo tokom putovanja 1492. godine zapisao da ga je plašila neobična tišina i nepomičnost vode, verujući da bi njegovi brodovi mogli ostati zarobljeni u tom području.

Tek mnogo kasnije naučnici su shvatili da se ispod spokojne površine krije složen sistem snažnih morskih struja.

Plutajuća džungla usred okeana

Najprepoznatljiviji simbol Sargaškog mora su ogromne količine algi poznatih kao sargassum.

Za razliku od većine morskih biljaka koje su vezane za dno, ove alge plutaju po površini zahvaljujući sitnim mehurićima ispunjenim gasom.

Tako nastaju ogromne plutajuće „prostirke” koje služe kao utočište bezbrojnim morskim vrstama.

U njima se kriju mali rakovi, škampi i mlade ribe, dok predatori poput ajkula koriste ivice algi za lov.

Naučnici su do sada registrovali više od 100 vrsta beskičmenjaka koji čitav život provode među ovim algama, zbog čega je Sargaško more jedno od najvažnijih područja za biodiverzitet Atlantika.

Misteriozno mesto gde se rađaju jegulje

Sargaško more ima posebnu ulogu u životu evropskih i američkih jegulja.

Njihove larve nastaju upravo ispod plutajućih algi, nakon čega hiljadama kilometara putuju okeanskim strujama prema Evropi ili Severnoj Americi.

Neke od njih završavaju čak u rekama udaljenim hiljadama kilometara od okeana.

Posle više decenija provedenih u slatkoj vodi, jegulje se vraćaju na isto mesto u Sargaškom moru gde se mreste i uginu.

Kako uspevaju da pronađu put do iste oblasti u beskrajnom okeanu i dalje ostaje jedna od najvećih misterija životinjskog sveta.

Važna uloga u regulaciji klime

Značaj Sargaškog mora ne završava se samo na bogatom morskom životu.

Ova oblast predstavlja važan deo globalnog sistema okeanskih struja koje prenose toplu i hladnu vodu između severa i juga Atlantika i direktno utiču na vremenske prilike širom planete.

Pored toga, Sargaško more funkcioniše i kao ogromni prirodni rezervoar ugljenika.

Fitoplanktoni iz ovog područja apsorbuju ugljen dioksid iz atmosfere, a nakon uginuća tonu na morsko dno i tako dugoročno skladište ugljenik.

Na taj način more pomaže u usporavanju klimatskih promena.

Međutim, naučnici upozoravaju da se temperatura vode u ovoj regiji od osamdesetih godina povećala za oko jedan stepen, što remeti kruženje kiseonika i hranljivih materija i može ozbiljno ugroziti čitav ekosistem.

More koje postaje zamka za otpad

Iako deluje netaknuto, Sargaško more danas je pod ozbiljnim pritiskom zagađenja.

Struje koje ga okružuju ponašaju se poput ogromne zamke i skupljaju otpad iz velikog dela severnog Atlantika.

Plastika, napuštene ribarske mreže i drugi otpad gomilaju se u regionu i predstavljaju ozbiljnu pretnju za morski svet.

Prema pojedinim procenama, u ovom području nalazi se oko 200.000 komada otpada po kvadratnom kilometru.

Pored toga, buka brodova remeti komunikaciju kitova i drugih morskih sisara, dok životinje često stradaju zapetljane u odbačenu ribarsku opremu.

Zbog sve većih pretnji, Komisija za Sargaško more, osnovana 2014. godine, pokušava da obezbedi veću međunarodnu zaštitu ovog jedinstvenog dela okeana i smanji zagađenje plastikom koje ozbiljno ugrožava njegov opstanak.

Izvor: N1