Novi skandal najbogatijeg svetskog umetnika: Šta se desilo sa umetničkim delima Dejmijana Hersta

Najmanje 1.000 slika koje je umetnik Dejmijan Herst tvrdio da su “napravljene 2016. godine” zapravo su stvorene nekoliko godina kasnije, otkriva “Gardijan”.

Herst je proizveo 10.000 slika, od kojih svaka sadrži ručno oslikane šarene tačke na A4 papiru, kao deo projekta pod nazivom “The Currency” koji je nastao iz ideje o stvaranju forme novca iz umetnosti.

Godina 2016. bila je ispisana na delima pored umetnikovog potpisa. Herst i ovlašćeni prodavac slika su više puta tvrdili da su dela stvorena 2016. godine. Kada su puštena u prodaju 2021. godine, na događaju visokog profila na kojem su kupcima ponuđene opcije da dobiju trajni digitalni zapis slika u obliku nezamenljivog tokena, Herst je rekao da je to “najuzbudljiviji projekat na kojem je ikada radio”.

Početna prodaja donela je oko 18 miliona dolara. U to vreme, Herst je rekao o projektu: “Sastoji se od 10.000 nezamenljivih tokena, od kojih svaki odgovara jedinstvenom fizičkom umetničkom delu napravljenom 2016. godine.”

Slike su prodate preko jedinog ovlašćenog prodavca “Heni”, koji vodi Herstov poslovni menadžer. Tada je rečeno da su dela “ručno stvorena 2016. godine”. Međutim, pet izvora upoznatih sa stvaranjem dela, uključujući neke od slikara koji su stavljali tačke na papir, rekli su za “Gardijan” da su mnoga od njih masovno proizvedena 2018. i 2019. godine.

Njihovi izveštaji sugerišu da je najmanje 1.000 – a moguće i nekoliko hiljada – slika iz serije “The Currency” napravljeno tokom tog dvogodišnjeg perioda. Proizvodili su ih desetine slikara angažovanih u Herstovoj kompaniji “Science Ltd” u dva studija, u Glosterširu i Londonu, u onome što je jedan izvor opisao kao „proizvodnu liniju Henrija Forda“.

Svaka slika bila je obeležena mikrotačkom, utisnutim pečatom autentičnosti i nazivom, datumom i potpisom napisanim olovkom na poleđini. Opšte je prihvaćeno da se datumi pripisani umetničkim delima odnose na godinu kada su završena.

Kontaktirani za komentar, advokati Hersta i Science nisu osporili da je najmanje 1.000 slika za koje je umetnik rekao da su datirane 2016. godine naslikano nekoliko godina kasnije. Nisu odgovorili na pitanja zašto je Herst eksplicitno rekao da su fizička dela „napravljena 2016. godine“.

Međutim, negirali su da je Herst namerno obmanjivao, tvrdeći da je njegova „uobičajena praksa“ da datira fizička dela u konceptualnom umetničkom projektu datumom kada je projekat zamišljen, što je u slučaju “The Currency” bilo 2016. godine.

Prema izvorima upoznatim sa proizvodnjom serije "The Currency", desetine umetnika su bile angažovani da pomognu u fabričkoj proizvodnji slika 2018. i 2019. godine. Neki su radili osam sati dnevno nekoliko meseci, noseći nezgrapne maske kako bi se zaštitili od isparenja boje.

Njihova radna mesta bili su dugački stolovi, rašireni po Hiestovim studijima, sa desetinama stranica raspoređenih po njima. Svaki list papira bio je ukrašen hologramom, vodenim žigom Herstove glave i mikrotačkom. Umetnici su se pažljivo kretali oko svake slike, dodajući šarenu tačku na svaku stranicu redom.

„Bilo je vrlo, vrlo zamorno“, prisetio se jedan umetnik. Drugi je rekao: „Bilo je mnogo listova na tim stolovima, i bili su prilično niski pa ste morali stalno da se savijate da biste crtali tačke. Posle nekog vremena, neki ljudi su dobijali povrede od ponavljajućih pokreta.“

Advokati Hersta i Science rekli su da su uvek poštovali relevantne zdravstvene i bezbednosne propise i prakse.

U radionicama, slike su se radile tokom cele nedelje i ostavljale da se suše preko vikenda, rekli su izvori. Posebni regali za sušenje su kupljeni kako bi se ubrzao proces. Guardian je video snimke, očigledno snimljene 2019. godine ili kasnije, na kojima se vidi stotine umetničkih dela raspoređenih na stolovima dok umetnici slikaju tačke na njih, pre nego što su pažljivo složeni na regale za sušenje.

Ovo nije prvi put da "Gardijan" piše o Dejmijanu Herstu i njegovim delima čiji se naznačeni datumi nastanka ne poklapaju sa stvarnim periodom proizvodnje. Istraživanje “Gardijana” otkrilo je da su tri skulpture Dejmijana Hersta, napravljene konzerviranjem životinja u formaldehidu, datirane od strane njegove kompanije u devedesetim, u stvari napravljene 2017. godine.

Trio radova, napravljenih konzerviranjem goluba, ajkule i dvoje teladi, u poslednjih nekoliko godina izlagan je u galerijama u Hong Kongu, Njujorku, Minhenu, Londonu i Oksfordu kao primeri radova iz njegovog perioda osvajanja “Tarnerove“ nagrade 90-ih.

Međutim, sva tri su napravljena od strane Herstovih zaposlenih u radionici u Dudbridžu, 2017. godine. Radovi su se prvi put pojavili na izložbi u galeriji „Gagosian“ u Hong Kongu iste godine. Izložba, „Vizuelna poslastica i prirodna istorija“, predstavljena je kao izložba umetnikovih radova „iz ranih do srednjih 90-ih godina“.

Bonus video: Vudi Alen na premijeri svog filma u Veneciji