Konkursi FCS: Milioni za "Dušana Silnog", Kovačević odbijen

Upravni odbor FCS usvojio je predloge komisija za finansiranje i sufinansiranje projekata u kinematografiji za 2021. na konkursima u tri kategorije: domaći dugometražni filmovi sa nacionalnom temom, domaći dugometražni debitantski igrani filmovi i razvoj projekata domaćih dugometražnih igranih i dokumentarnih filmova.

Filmovi sa nacionalnom temom

Država će preko konkursa FCS za filmove sa nacionalnom temom pomoći nastanak "Dušana Silnog" po scenariju Miodraga Mije Ilića i u režiji Petra Pašića. Komisija (Igor Turčinović, Borislav Anđelić, Miroslav Lekić, Aleksandar Protić i Saša Radojević) odluku da ovaj film bude podržan sa 48 miliona dinara obrazložila je, između ostalog, rečima da je "scenario, kojeg odlikuju precizno profilisani dijalozi, obogaćen sinametičnim akcionim scenama, a one su upečatljivo nadgradile izraziti dramski potencijal ove priče o dvorskim spletkama, tehnologijama potrebnim da bi se prodobila moć i cenama koje je nužno platiti da bi se osvojila potpuna vlast"."Dušan Silni je u ovom scenariju prikazan kao vladar u usponu snage, kao neko ko je predodređen za velika dela, kao i za to da od Srbije napravi regionalnu silu. U tom smislu je Dušanova harizma neupitna i dostojna pravog vođe, odlučnog i neustrašivog cara svih Srba, Bugara i Grka", navodi se u obrazloženju i podseća da je scenario nastao prema motivima Ilićeve drame "Puč", svojevremeno s velikim uspehom igrane u Beogradskom dramskom pozorištu.Producent je kuća "Living Pictures".Foto: SOTK2011 / Alamy / Alamy / ProfimediaFilm "Put do oca" scenariste i reditelja Nenada Ognjenovića, koji će biti pomognut sa 36 miliona dinara, pripada žanru ratne drame i smešten je u vreme Prvog svetskog rata. "Glavni junak Mihailo, tražeći svoga oca na poprištima ratišta, posle tragičnog gubitka majke na rodnom ognjištu, na svom izazovnom putu Srbijom u ratnom vihoru pronalazi Milicu, devojčicu njegovih godina, koja za njega predstavlja budućnost. Ubrzano sazrevanje glavnog junaka kroz četiri godine osnovna je karakteristika ovog projekta. Ugrožena nevinost mladosti, u atmosferi ratnog stradanja nametnutog mladom čoveku bez njegove volje u prvom je planu, ali se istorijske koordinate odabranog vremena od 1914. do 1918. jasno ocrtavaju", navodi se u obrazloženju komisije.Producent ovog ostvarenja je "Digital Store".Komisija je preporučila Upravnom odboru FCS da nađe još 30 miliona dinara iz drugih izvora za film "Gromovnik" Milorada Milinkovića po scenariju Igora Pavlovića, inspirisan istinitim događajima između dva svetska rata o leskovačkim Romima koji su osnovali svoj fudbalski klub i takmičili se u lokalnoj ligi, a onda je došao rat i nacistička okupacija…Među devet filmova koji nisu preporučeni je i ostvarenje Siniše Kovačevića "Osvajanje zavičaja" jer, prema oceni komisije, "ambicije nažalost prevazilaze format koji ovaj konkurs zahteva". Scenario Siniše Kovačevića, adaptacija njegovog istoimenog romana, "po obimu značajno prevazilazi kapacitete celovečernjeg igranog filma".

"Glavni problem leži u tome što je forma priloženog teksta između literature i pozorišne drame, sa predugačkim dijalozima koji nisu adekvatno prilagođeni u predložak za filmsku formu", navodi se, između ostalog, u obrazloženju komisije i dodaje da "ova porodična saga više deluje kao prošireni tritment za jednu sezonu televizijske serije, nego za filmski scenario koji u finansijskom I konceptualnom smislu ova komisija ima zadatak da podrži".Odbijeni su i filmovi "Kosovo istina" Dragoslava Lazića, iako se radi o "velikanu jugoslovenske kinematografije", jer "nema naznaka da će to biti dugometražni film" i "Ćirilica je ljubav" Nikole Devure o široj javnosti manje poznatim detaljima mladalačke ljubavne veze Vuka Karadžića sa Ružom Todorovom."Vreme smrti - Suvoborska bitka" po scenariju Sanje Savić Milosavljević, u režiji Ivana Živkovića, autorskog tandema iz serija "Koren" i "Vreme zla" po romanima Dobrice Ćosića, iako ocenjena kao "jedan od najbolje pripremljenih projekata ne samo zbog kultne knjige i dobrog scenarija", ipak nije stavljeno na listu dobitnika novca zbog "prilične nejasnoće - koliko se serija koja se paralelno snima sa filmom zapravo razlikuje od istog, kao i pitanje da li će vrlo ambiciozno zamišljena serija poništiti efekat koji bi sam film mogao da ima".Komisija FCS nije podržala ni dokumentarni film "Pohara Kuča" scenariste Božidara Kneževića i reditelja Ivice Vidanovića, koji se bavi skrajnutim istorijskim događajem, masakrom nad ovim plemenom u 19. veku u Crnoj Gori, a kao ključni problem navedeno je "da ta istorijska situacija može da korespondira sa aktuelnim odnosima Crnogoraca i Srba". Odbijeni su i "Istina o Račku" Dušana Bulića i Stefana Krasića, o ulozi sudije Danice Marinković u istrazi slučaja okarakterisanog kao neposredni povod za bombardovanje SR Jugoslavije 1999. godine, a podršku nisu dobili ni "Poslednji manastir" po scenariju Nebojše Pajkića, "vestern smešten na Kosovo", kao ni dokumentarac Ivana Pravdića "Neprekidnost čuda" i "Milena AI" scenariste Mirka Stojkovića i reditelja Predraga Velinovića.Detaljnija obrazloženja mogu se naći na sajtu FCS.

Debitantski dugometražni igrani filmovi

Najviše novca preko konkursa za sufinansiranje dugometražnog debitantskog filma izdvojeno je za "Surogat" (23,3 miliona dinara) scenariste i reditelja Vuka Bogdanovića. Drama govori o bračnom paru koji u želji da konačno dobije dete stupa u poslovni odnos sa sugorat majkom, a taj odnos ubrzo prerasta u privatan, emotivan i bolan. "Ovo je, po našem mišljenju, primer kako treba da izgleda debitantski projekat. Scenarista i reditelj je, pre svega, odabrao vrlo aktuelnu temu koja se tiče svih slojeva društva, a zatim se upustio u temeljno istraživanje, obilazeći ustanove za decu koja odrastaju bez roditelja. Taj rad na terenu je vrlo vidljiv u ovom scenariju", navodi se u obrazloženju komisije (Milan Nikodijević, Radan Popović, Miroslav Momčilović, Ivan Živković i Miloš Pušić).Film "78 dana" Emilije Gašić govori o odrastanju tri sestre u malom gradu Srbiji u vreme bombardovanja, a one "u trenutku gubljenja kontrole nad sopstvenim životnim okolnostima uzimaju u ruke kameru". Ovo ostvarenje, prema mišljenju komisije, ima "ogroman festivalski potencijal i idealno je postavljen kao debitantski projekat", pa će ga država pomoći sa 17,5 miliona dinara.Glumac Vuk Kostić debituje kao scenarista i reditelj filmom "Seti me se", pričom smeštenom na Solunski front 1918. godine gde malobrojniji srpski vojnici moraju da probiju liniju bugarskog neprijatelja. Na konkursu je za nju producentskoj kući "Art & Popcorn" opredeljeno 16 miliona dinara.

"Ovo je filmska priča o srpskim junacima, običnim vojnicima koji su u Velikom ratu branili slobodu i čast domovine... Iako je pokretačku inspiraciju pronašao u 'Srpskoj trilogiji' Stevana Jakovljevića i knjizi 'Solunci govore' Antonija Đurića, autor je ispisao potpuno novu, filmskom jeziku prilagođenu priču, saobraznu savremenom tretiranju ratne tematike, suprotstavljajući u filmu san i javu, stradanje i humanost, ljubav i smrt, pretočivši tako autentičnu ideju u originalni, inovativni i ubedljivi scenario koji doprinosi razvoju filmskog jezika", ocenila je komisija.Za "Vasiliju Prekrasnu" u produkciji Film kluba Prokuplje po scenariju Srbijanke Stanković, u režiji Žikice Jovanovića, izdvojeno je 3,2 miliona dinara. Film govori o devojčici bez roditelja Vasiliji koja živi sa bakom u udaljenom selu na jugozapadu Srbije, ali se seoska škola zatvara i ona mora da nastavi školovanje u gradu…Detaljnija obrazloženja mogu se videti na sajtu FCS.

Sufinansiranje razvoja igranih i dokumentarnih filmova

Na konkursu za sufinansiranje razvoja projekata domaćih dugometražnih igranih i dokumentarnih filmova komisija (Vladimir Paskaljević, Milorad Milinković, Milorad Glušica, Jovana Nikolić I Sonja Đekić) odabrala je 13 projekata i oni mogu da računaju na pomoć od 600.000 do 1,3 miliona dinara. Za film Danila Bećkovića "Književno veče" po scenariju Dimitrija Vojnova preporučeno je FCS da se pronađe još 1,3 miliona dinara.Komisija je preporučila da se razvoj igranog filma "Srce tame" Stevana Filipovića inspirisanog istoimenim romanom Džozefa Konrada i smeštenom u vreme "korporativnog neoliberalnog kapitalizma" pomogne sa 1,3 miliona dinara. Sa 1,2 miliona dinara će biti pomognuti igrani filmovi "Emigrant" Maje Todorović o intimnoj priči jedne žene, poetični "Kraj sveta" Vojina Vasovića, "Miris formalina" Vladimira Petrovića po istoimenoj priči pevača Dušana Prelevića, "Kuća" u režiji Tatjane Brzaković o gastarbajteru koji je napravio karijeru kao arhitekta u Nemačkoj i vraća se u svoje selo, crna komedija o vampirskoj porodici Savanović "Zubi na grbači" Damira Romanova, savremena komedija "Presuda" Ivana Denića i biografski film "Silvana" Nikole Zdravkovića.

Po milion dinara izdvojeno je za razvoj filmova "Narodna drama" koji će režirati Mirjana Karanović po scenariju Bojana Vuletića o potrazi devojke iz patrijarhalne sredine za novim identitetom uz pomoć buntovne kafanske pevačice, kao za igrano ostvarenje "Sirella di Clausura" Ivane Mladenović zasnovan na autobiografiji protagonistkinje koja odrastanje u siromašnoj porodici zamenjuje likom estradne pevačice, zamišljen kao koprodukcija Srbije, Rumunije i Francuske.Snimanje dokumentarnog filma "Želim da znaš" Maje Medić o problemima povratnika iz ratova na području bivše Jugoslavije država će na ovom konkursu pomoći sa 900.000 dinara, a sa 100.000 manje snimanje dokumentarca "Lubarda" Gorana Radovanovića o rodonačelniku moderne umetnosti kod nas Petru Lubardi. Dokumentarni "Emigrantski film" Mihajla Jevtića biće pomognut sa 600.000 dinara a govori o dvojici emigranata koji pokušavaju da snime film o - emigrantima.Komisija je odbila 13 projekata. Među njima je i film Srđana Dragojevića "Zlatno doba" sa obrazloženjem da je "scenario napisan u prepoznatljivom stilu Dragojevićevog humora sa maštovitom, nadrealnom osnovnom postavkom koja aktuelne društvene odnose i tranzicione procese stavlja u zanimljivu perspektivu", ali da "komisija u ovom trenutku ne prepoznaje dovoljno elemenata u dramaturškom toku priče, niti dovoljan raspon u razvoju likova, koji bi opravdali format celovečernjeg filma".U scenariju filma "Saligia" Petra Ristovskog komisija je zapazila da "ako se insistira na filozofskoj dimenziji i ako film pretenduje da bude glasan alarm ili ultimativno upozorenje, u tom slučaju potrebno je dublje istraživanje relevantnih činioca koji uslovljavaju progresivno ili regresivno kretanje ljudske zajednice".Dokumentarni film "Ćirilov Who?" Stevana Bodrože odbijen je jer "komisija razume ambicije producentsko-autorskog tima da se filmom obeleži jubilej od smrti našeg značajnog teatrologa", ali "podnetom predlošku nedostaje artikulacija autorskog ugla i specifičnog pristupa…"Na ovom konkursu odbijeni su i igrani filmovi "Abisinska mačka" Filipa Martinovića, "Rađanje jedne Eve" Suzane Purković, slepstik komedija "Heroj" Nikole Končarevića, roud-muvi smešten u srednji vek "Ničiji" Ivice Vidanovića, kao i "U sigurnim rukama" Ivice Vidanovića I Branislava Jevića, "Samoubistvo" Marka Kaćanskog, "Smrt u diskoteci" Olivere Viktorović - Đurašković i omnibus autora iz Srbije, Hrvatske, Slovenije i BiH "Sava".Među odbijenim dokumentarnim filmovima su "Hala" Ane Dragić i "Zakleo se bumbar" Valentine Delić.Kompletna lista sa obrazloženjima odabranih I odbijenih filmova takođe se može videti na sajtu FCS.