"Novac podiže umetnost, ali je i spušta": Izložba jednog od naših najznačajnijih slikara Peđe Neškovića u Muzeju savremene umetnosti

Izložba "Zemlja - vazduh", koju su koncipirale, a ujedno su i kustoskinje Svetlana Mitić i Una Popović, donosi problemsko sagledavanje opusa velikog umetnika.

Tokom proteklih šest decenija Muzej savremene umetnosti je u više navrata predstavljao rad Predraga Neškovića, kroz samostalne izložbe šezdesetih, sedamdesetih i osamdesetih godina, kao i grupne i stalne postavke. Gotovo četiri decenije nakon retrospektive priređene 1988, ponovni susret sa njegovim opusom omogućava da se različite faze rada sagledaju kao delovi kontinuiranog, promenljivog, ali dosledno istraživačkog umetničkog mišljenja.

Predrag Nešković prepoznatljiv izraz započinje u okviru domaće varijante nove figuracije i ranog pop-arta, dok se njegov odnos prema slici vremenom transformiše kroz postmodernu ironiju, aproprijaciju, citat i estetizaciju kiča. Slikarski postupak i prostorna instalacija/objekat pri tome nisu odvojene linije njegovog rada, već proističu iz srodne logike sakupljanja, prisvajanja, montiranja i transformacije postojećeg.

Kroz šest tematsko-problemskih celina izložba u prvi plan postavlja Neškovićevo mišljenje slikarstva, koje polazi od slike i predmeta kao delova šireg znakovnog i simboličkog repertoara kulture. Prati se njegov odnos prema neposrednom okruženju, tehnologiji, popularnoj i medijskoj kulturi, kiču, pronađenom predmetu sa buvljaka kao redimejdu, kao i postupci prisvajanja, citiranja i ponavljanja slika iz sveopšteg vizuelnog repertoara kulture, od popularne i medijske slike do reprodukcija iz istorije umetnosti.

- Umetnost je jednako novac. Čak se i andergraund prodaje. I to postane u jednom trenutku ozbiljna umetnost. Novac podiže umetnost, ali je i spušta - kazao je u jednom razgovoru za Nova.rs Nešković.

Predstojeću izložbu najvećim delom čine radovi pozajmljeni od umetnika. Pored dela Predraga Neškovića iz kolekcije Muzeja savremene umetnosti, predstavljena su i dela pozajmljena iz Narodnog muzeja Srbije i Muzeja grada Beograda, kao i jedno delo iz kolekcije Atlas banke.

Predrag Nešković, koji je rođen 1938. u Bijeloj, jedan je od najznačajnijih slikara i predstavnika srpske i nekadašnje jugoslovenske umetničke scene druge polovine 20. i početka 21. veka. Akademiju primenjenih umetnosti u Beogradu završio je 1965. godine, u klasi profesora Mihaila S. Petrova, kad i stupa na umetničku scenu.

Iako slikarstvo predstavlja osnovu Neškovićeve umetničke prakse, u opus slikara su i objekti - asamblaži, redimejd objekti, instalacije i video-radovi. Umetnička praksa formira se kroz iskustva postenformelske nove figuracije i pop-arta, preko slikarstva "novog prizora", do postmodernističkog pluralizma. Promene medija, umetničkog jezika, žanra i postupaka, iako naizgled predstavljaju različite linije njegovog rada, zapravo pripadaju kontinuiranom mišljenju slikarstva, ispitivanju prirode slike i njenog statusa u kulturi.

Posebno podsticajni za formiranje Neškovićeve umetničke i intelektualne pozicije bilo je dugogodišnje druženje sa Radomirom Konstantinovićem, filozofom i piscem "Filosofije palanke" (1969). Radomir Konstantinović je pratio Neškovićev rad i pisao predgovore za kataloge njegovih samostalnih izložbi u Galeriji Kulturnog centra Beograda 1973. i Galeriji Forum u Zagrebu 1974. godine.

Od prve samostalne izložbe u Galeriji Grafičkog kolektiva u Beogradu 1965. godine, Predrag Nešković je kontinuirano prisutan na domaćoj i međunarodnoj umetničkoj sceni.

Među njegovim značajnim samostalnim izložbama izdvajaju se one u Salonu Muzeja savremene umetnosti (1967, 1978, 1983), Galeriji Kulturnog centra Beograda (1973), Grabowski Gallery u Londonu (1974), Centro Culturale Giorgio Morandi u Rimu (1979), Galeriji Forum u Zagrebu (1980) i Galeriji SANU (1985). Predrag Nešković predstavljao je Jugoslaviju na Bijenalu u Veneciji 1978. godine, a Muzej savremene umetnosti u Beogradu priredio mu je 1988. retrospektivnu izložbu. Monografske publikacije "Ovo nikada nije bilo" (2014, autor B. Dimitrijević, Fondacija Vujičić kolekcija) i "Sloboda najjačem" (2018, autor J. Denegri, Fondacija Vujičić kolekcija) donele su opsežno sagledavanje Neškovićevog ogromnog opusa.

Izložba "Zemlja - vazduh" trajaće do 22. februara naredne godine.