Superiorniji od "rafala"? Kako sukob u Kašmiru postaje poligon za moćno kinesko oružje

Akcije kineske državne kompanije AVIC Chengdu Aircraft porasle su za 40% ove nedelje nakon što je Pakistan tvrdio da je koristio kineske lovce J-10C da obori indijske avione, uključujući francuski Rafal.

Indija nije komentarisala te tvrdnje niti priznala gubitke, dok je kinesko Ministarstvo spoljnih poslova saopštilo da nije upoznato sa situacijom. Ipak, Kina pomno prati razvoj, budući da je glavni snabdevač Pakistana oružjem – čak 81% uvoza naoružanja u poslednjih pet godina dolazi iz Kine.

Kina kao vojna sila i saveznik Pakistana

Iako nije učestvovala u ozbiljnom sukobu više od 40 godina, Kina pod vođstvom Sija Đinpinga intenzivno modernizuje svoje oružane snage i izvozi sofisticirano naoružanje. Pakistan, koji se naziva kineskim „braćom po čeliku“, središnji je deo tog plana, s oružjem koje uključuje borbene avione, rakete, radare i PVO sisteme, piše CNN.

Saradnja se proteže i na zajedničke vojne vežbe, simulacije borbe i integraciju veštačke inteligencije u ciljane napade. Prema stručnjacima, svaki oružani sukob Indije i Pakistana postaje test za kineske vojne izvozne sposobnosti.

Geopolitičke posledice i rivalstvo velikih sila

Sukob dodatno ističe novu realnost u regionu, u kojoj Kina sve više izaziva američki uticaj. Dok se Indija približava SAD, kupujući oružje od Amerikanaca, Francuske i Izraela, Pakistan se sve više oslanja na Kinu.

Odnosi SAD i Pakistana zahladneli su zbog sumnji u vezu Islamabada sa terorističkim grupama i nuklearnim programom, pa je Kina preuzela poziciju glavnog saveznika.

Vazdušne borbe i tvrdnje o oborenim avionima

Nakon napada militanata u Kašmiru, Indija je izvela raketne napade na mete u Pakistanu. Pakistan je potom tvrdio da je u jednosatnoj zračnoj borbi u kojoj je učestvovalo 125 aviona, njegov J-10C oborio pet indijskih aviona – tri rafala, jedan MiG-29 i jedan Su-30. Francuski izvor je potvrdio gubitak najmanje jednog rafala.

Iako Indija nije potvrdila gubitke, stručnjaci kažu da bi to moglo značiti da kinesko naoružanje nije inferiorno u odnosu na ono što nudi Zapad. Pojedini analitičari ipak upozoravaju da su gubici možda rezultat loše taktike, a ne superiornosti kineskog oružja.

Impuls za kinesku vojnu industriju

Ove tvrdnje izazvale su euforiju među kineskim nacionalistima. Akcije proizvođača J-10C su eksplodirale na berzi, a analitičari navode da bi to moglo ojačati kineski izvoz oružja, naročito u zemlje Bliskog istoka i Afrike koje nemaju pristup najmodernijem zapadnom naoružanju.

J-10C je najnovija verzija kineskog višenamenskog aviona, a zajedno sa JF-17 Block III čini okosnicu pakistanskog ratnog vazduhoplovstva. Za razliku od zastarelih američkih F-16 aviona u pakistanskom arsenalu, ovi kineski modeli imaju savremene radare i napredne rakete, poput PL-15 dometa do 300 km.

Poruka svetu i reputacijski rizici

Dok je za Kinu ovo potencijalno velika promocija njenog naoružanja, poraz indijskih aviona – ako se potvrdi – izaziva ozbiljna pitanja o spremnosti indijskog ratnog vazduhoplovstva. Takođe, uspešni indijski udari na ciljeve u Pakistanu stavljaju pod znak pitanja efikasnost kineskih PVO sistema koji štite Pakistan.

Sve u svemu, sukob otkriva kako kinesko oružje funkcioniše u stvarnim borbenim uslovima – što može iz temelja promeniti odnos snaga u regionu i šire.