Novo istraživanje u Hrvatskoj: Oluja se u Hrvatskoj slavi kao pobeda, ali je praćena i ubistvima srpskih civila

Cilj istraživanja je da se napravi tačan, pouzdan i javno dostupan spisak svih stradalih – bez obzira na njihovu nacionalnu, etničku ili političku pripadnost, uključujući i civile i pripadnike vojske i policije.

„Ovi podaci su u samom središtu pitanja koliko smo kao društvo spremni da se suočimo s prošlošću i da priznamo patnju svih koji su stradali tokom rata od 1991. do 1995. godine“, rekla je Vesna Teršelič, direktorka Documente.

Dvostruka slika Oluje

Teršelič je istakla da u Hrvatskoj postoje potpuno suprotstavljene percepcije događaja iz perioda „Oluje“. Dok mnogi u Hrvatskoj taj dan slave kao pobedu i povratak u svoje domove, s druge strane, „Oluja“ je za mnoge povezana s egzodusom srpskog stanovništva, ubistvima civila i nestalim licima.

„To je lice i naličje iste priče“, dodala je.

Naglasila je i da sudska pravda nije u potpunosti zadovoljena: „Neke činjenice jesu utvrđene, ali mnoge nisu ni pomenute u presudama Haškog tribunala, niti pred hrvatskim sudovima“.

Preko 2.600 evidentiranih žrtava

Koordinator istraživanja Nikola Mokrović izneo je sledeće podatke:

Od 2.654 evidentiranih osoba (od 25. jula 1995. do 14. januara 2001), kao potvrđene ili delimično potvrđene ratne žrtve vode se 2.353 osobe.

Od tog broja:

• 1.747 su bili srpske nacionalnosti




• 466 hrvatske




• 1.170 su bili civili,




• 918 vojnici,




• 228 mešovitog statusa,




• 22 policajci

1.747 su bili srpske nacionalnosti

466 hrvatske

1.170 su bili civili,

918 vojnici,

228 mešovitog statusa,

22 policajci

Najviše žrtava je zabeleženo u:

• Sisačko-moslavačkoj županiji – 788




• Šibensko-kninskoj – 475




• Ličko-senjskoj – 336




• Zadarskoj – 276

Sisačko-moslavačkoj županiji – 788

Šibensko-kninskoj – 475

Ličko-senjskoj – 336

Zadarskoj – 276

Po uzrastu, najviše stradalih bilo je starosti:

• 36–64 godine – 995




• 65+ godina – 763




• 13–35 godina – 562




• deca (0–12 godina) – 7

36–64 godine – 995

65+ godina – 763

13–35 godina – 562

deca (0–12 godina) – 7

Po tipu stradanja:

• ubistva – 1.073




• nestanci – 383




• ubistva u borbi – 346

ubistva – 1.073

nestanci – 383

ubistva u borbi – 346

Bez novih istraga i optužnica

Istraživačica i posmatrač suđenja za ratne zločine, Veselinka Kastratović, naglasila je da već godinama nema novih optužnica niti pokretanja istraga.

„Zločini su se zasigurno dogodili. U mnogim slučajevima ima osnova da se barem istraži da li se radilo o ratnim zločinima“, istakla je.

Na konferenciji je takođe rečeno da je Documenta, na osnovu svojih nalaza, podnosila krivične prijave, ali pravosudna reakcija uglavnom izostaje.