Nuklearna katastrofa koju su Sovjeti krili 40 godina

"Jedno od najstarih sećanja koje imam je da je moj grad bio veoma lep, lepši u poređenju s drugima u okruženju i dosta bogatiji. Pitala sam majku zbog čega je to tako, a ona mi je odgovorila da ne bi trebalo da postavljam takvo pitanje i da se o tome ne priča. Dva člana moje porodice, moja baka koja je bila nuklearni inženjer u Majaku i moj otac, koji se bavio istim zanimanjem, umrli su od raka. Nikad nisam smela da postavim pitanje zbog čega se to desilo", priča za BBC stanovnica Majaka.Priča o nuklearnoj elektrani Majak počinje u doba kada je Hladni rat između SAD i SSSR bio tek u začetku. Saznavši za razvoj američkog nuklearnog programa, Staljin je dao naredbu da se po ubrzanom postupku počne s radom na atomskoj bombi. Sovjeti su na nekoliko lokaliteta u državi počeli da rade na ostvarenju ovog projekta, a jedno od najvećih postrojenja nalazilo se u Majaku, zahvaljujući njegovim nuklearnim resursima.https://www.youtube.com/watch?v=Vn1DuMOuvHcMaterijal koji se koristio prilikom sklapanja prve sovjetske atomske bombe, proizveden je upravo tamo. Postojao je tajni grad u blizini grada Čeljabinka koji se zvao Čeljabink-40. Ovaj grad nije postojao na mapi, a ljudi koji su živeli u njemu, kao i njihove porodice, nisu se nalazili ni na jednom spisku stanovništva. Bili su "nepostojeći"."Ozersk (Čeljabink-40) je zatvoreni grad, što po ruskom pravu znači da je postoji poseban sistem pravila. Samo ljudi koji koji su bili zvanični stanovnici ovog grada mogli su da borave u njemu. Svima ostalima pristup je bio zabranjen. Sve što sam znala kao dete, bilo je da grad ima elektranu u kojoj je kao inženjer radio moj otac, kao i većina stanovništva i to je bilo sve", priča junakinja s početka ove priče.Veliki problem je bila činjenica što je ova nuklearna elektrana napravljena po užurbanom postupku, ne bi li Staljin sustigao Amerikance koji su poveli u trci oko nuklearnog naoružanja. Ovaj projekat bio je prvi na listi prioriteta u tom trenutku. Zbog žurbe u izgradnji nuklearnog postrojenja, često su zanemarivane bezbedonosne i sigurnosne mere.Sav nuklearni otpad u početku odlagan je u obližnju reku Teču, zagađujući vodu koju su koristili stanovnici grada. Kada su shvatili do kakvih posledica po zdravlje stanovništva bi to moglo da dovede, počeli su da odlažu otpad u podzemna skladišta.https://www.youtube.com/watch?v=0GNSer8T6TAZbog hlađenja nuklearnog otpada u jednom od skladišta, 1957. godine došlo je do jake hemijske reakcije koja je prouzrokovala ogromnu eksploziju. To je uslovilo stvaranje velike količine radioaktivnih supstanci u atmosferi.Ove supstance se nisu proširile na velikom području što je bila situacija decenijama kasnije u Černobilju, ali to ne umanjuje veličinu ove tragedije.Prema proceni stručnjaka, ovo je bila druga najveća nuklearna katastrofa u istoriji čovečanstva. Prema pojedinim proračunima, 500.000 ljudi bilo je izloženo radijaciji, dok je 11.000 stanovnika iz 23 sela u okolini evakuisano.Sovjeti su u to vreme bili opsednuti tajnovitošću, zbog čega pravi razlog evakuacije nikad nije bio otkriven žiteljima okolnih mesta. Plasirane su im priče o bolesti koja je iznenada napala regiju.Postojala su dva razloga zbog kojih su vlasti krile ovu katastrofu. Prvi je, naravno, bio stroga poverljivost ovog tajnog nuklearnog projekta, dok je drugi veliki uspeh u svemirskoj trci koji su postigli lansiranjem Sputnjika. Sovjeti su želeli da uživaju u svojoj prevlasti nad Amerikancima, a to nisu mogli u potpunosti ako se sazna za njihov neuspeh.Teško je tvrditi s preciznošću koliko tačno ljudi je preminulo od posledica izloženosti radijaciji, kao i broj onih koji su se razboleli od kancera, ali se špekuliše da je u pitanju brojka od nekoliko desetina hiljada.Deca koja su rođena dve ili tri decenije nakon ove nesreće rađaju se sa brojnim zdravstvenim problemima i deformitetima.Naučnici su 2017. godine otkrili pojačan nivo radijacije u okolini Majaka, ali su vlasti demantovale da se ova tragedija ikad dogodila na tom prostoru. Ova tema i dalje predstavljava tabu za sve stanovnike Majaka, ali i za ostatak sveta.BONUS VIDEO Nuklearna katastrofa u Černobilju

video-cdn src="https://best-vod.umn.cdn.united.cloud/stream?asset=sorticernobiljnoceksplozijeam-novas-rs&stream=hp1400&t=0&player=m3u8v&sp=novas&u=novas&p=n0v43!23t001" video-id="1964867"]***Pratite nas i na društvenim mrežama:FacebookTwitterInstagram