Ko su ekstremne vehabije na Balkanu i kakva je njihova veza sa centrom u Beču

Govoreći o napadu koji se dogodio u subotu ispred izraelske ambasade, Dačić je rekao da vehabije postoje širom Srbije. Istakao je da uhapšena lica pripadaju vehabijskom ekstremističkom pokretu, a potom dodao i da je poznato da je centar vehabijskog pokreta u Austriji.

Beč godinama unazad važi za centar vehabija sa prostora bivše Jugoslavije, gde se oni regrutuju i finansiraju. Prema dostupnim informacijama, u kontekstu njihovog okupljanja pominjala se džamija "Sahab" u sedmom okrugu.

Kako je RTS pisao pre nekoliko godina, u toj džamiji je nekad propovedao hodža Nedžad Balkan, koji sebe naziva Ebu Mohamedom. Njega su austrijske vlasti okarakterisale kao ekstremnog hodžu, a takođe i ljude koji posećuju ovu džamiju.

O ekstremnom vehabijskom centru u Austriji je u medijima počelo da se piše još davne 2007. godine, kada je priveden državljanin Bosne i Hercegovine Mehmed Đuđić, koji se dovodio u vezu sa terorističkim napadom na ambasadu SAD u Beču, a koji je sprečen na vreme. Narednih godina se takođe često izveštavalo o hapšenjima vehabija koji su povezani sa centrom u Beču. Tako je 2014. godine u Austriji uhapšen Tutinac Mirsad Omerović zbog direktne veze s “halifom” Islamske države Irak. Policija je prismotrom Omerovića ustanovila da on nije samo simpatizer ISIL-a, već glavni akter za vrbovanje boraca.

"Osumnjičen je da je prikupljao finansijska sredstva za ISIL, kao i mlade borce, te da u Evropi gotovo nijedan odlazak boraca u Siriju nije prošao bez njegove umiješanosti", pisala je Al Jazeera pre nekoliko godina.

I 2017. godine austrijska policija je sprovodila akcije usmerene protiv ekstremnih vehabija. Tako je 2017. saopšteno da su ekstremni pripadnici vehabijskog pokreta iz BiH, Sirije i još nekoliko zemalja pohapšeni u velikoj antiterorističkoj akciji u Beču i Gracu. Kako su tada izveštavali austrijski mediji, uhapšeno je 14 osoba osumnjičenih za organizovanje radikalne islamističke organizacije i regrutovanje novih članova. Ustanovljeno je tada i da je među uhapšenima bilo i nekoliko lica iz Bosne i Hercegovine.

Šta je vehabizam?

Osnivačem vehabizma smatra se Muhamed bin Abdul Vehab, muslimanski teolog koji je živeo u 18. veku i delovao na području Saudijske Arabije, Irana, Iraka, Sirije i Indije. Vehabizam nastoji zadržati muslimane na izvornoj interpretaciji islama, bez ikakvih novina, odnosno propoveda radikalno pridržavanje islama. Opisuje se kao "ultrakonzervativni" i "strogi".

Treba napomenuti i da se većina pripadnika vehabijskog pokreta zalaže za miran način života, odnosno izričiti su protivnici nasilja.

Sa druge strane, ekstremni vehabizam mnogi smatraju za ideološku osnovu današnjim terorističkim grupama u Afganistanu, Saudijskoj Arabiji i Iraku.

Poznavaoci islama tvrde da na vehabije, koje pripadaju radikalnom islamskom pokretu, ne treba gledati kao na religijsku, već kao na kriminalnu grupu.

Tarikat i Crvena ruža

Prema operativnim podacima Vojno-bezbednosne agencije koji su pre nekoliko godina objavljeni u medijima, na području raško-polimske oblasti i na severu Crne Gore deluju “islamske ekstremističke organizacije Vehabija – Tarikat i Crvena ruža". Radikalni islamski pokret vehabija deluje u BiH, Srbiji, Crnoj Gori i nekoliko evropskih gradova.

Najopasnijom se smatra radikalna grupa u selu Gornja Maoča između Tuzle i Brčkog. Vođom je bio označen Nusret Imamović koji je poznat po izuzetno radikalnim stavovima, te je i na web portalu putvjernika.com svojevremeno emitovao i poruke Al Kaide Osame Bin Ladena, te opravdavao samoubilačke napade. Njega je američki Stejt department još 2014. godine stavio na listu deset najtraženijih terorista na svetu.

Kada je reč o ekstremnim vehabijama u Srbiji, u tom kontektu pominje se incident koji se dogodio 2007. godine na planini Ninaji kod Novog Pazara.

Policija je tada uhapsila grupu ekstremista koja je planirala terorističke akte, među kojima i ubistvo tadašnjeg muftije Muamera Zukorlića. Među uhapšenima bio je i Senad Ramović Becan, koji je zbog terorizma osuđen na 13 i po godina zatvora.

"Džihad protiv nevernika"

Govoreći o Milošu Žujoviću, predsednik Odbora za odbranu i unutrašnje poslove Milovan Drecun izjavio je za medije da je u našem regionu napravljena izuzetno brojna, široko rasprostranjena mreža radikalnog islama, odnosno ekstremizma i džihadizma, terorizma koji počiva na ideologiji radikalnog islamizma čija je suština da propoveda džihad protiv takozvanih nevernika.

Oni se, istakao je Drecun, okupljaju po džamijama koje se mogu prepoznati po tome što imaju dva minareta a finansirane su parama Saudijske Arabije i nekih drugih arapskih država.

"Tamo dolaze propovednici školovani u centrima u nekim arapskim zemljama. Tamo gde nemaju džamije okupljaju se po kućama. U Beogradu su se okupljali na Dorćolu, u Zemun Polju, Borči", rekao je on i dodao da su vehabije u regionu međusobno povezane.

VIDEO: Hapšenje osumnjičenog zbog sumnje na terorističko udruživanje