U čemu je razlika između napada anksioznosti i napada panike

Napad anksioznosti se javlja kao oodgovor na stresore i može da se razvije postepeno, dok se napad panike javlja iznenada i uključuje intenzivan strah uz pojavu fizičkih simptoma, kao što su ubrzani rad srca, nedostatak vazduha i mučnina.

Healthline analizira razlike između anksioznosti i napada panike.

Šta je anksioznost

Američki dijagnostički priručnik za mentalne poremećaje ne pominje napade anksioznosti, ali definiše anksioznost kao karakteristiku niza uobičajenih psihijatrijskih poremećaja.

Među njima su:

Generalizovani anksiozni poremećaj

Panični poremećaj

Separaciona anksioznost

Agorafobija bez istorije paničnog poremećaja

Posttraumatski stresni poremećaj

Socijalna fobija

Opsesivno-kompulsivni poremećaj

Specifična fobija

Simptomi anksioznosti

Anksioznost je obično povezana sa iščekivanjem stresne situacije, iskustva ili događaja i može se pojaviti postepeno.

Simptomi anksioznosti uključuju zabrinutost, strepnju i strah. Nedostatak dijagnostičkog prepoznavanja napada anksioznosti znači da su simptomi otvoreni za tumačenje.

Tačnije, jedna osoba može opisati da ima „napad anksioznosti“ i simptome koje druga osoba nikada nije iskusila, uprkos tome što je naznačila da je i ona imala „napad anksioznosti“.

Šta je napad panike

Napadi panike se javljaju iznenada i često uključuju intenzivan strah. Prate ih veoma teški fizički simptomi, kao što su ubrzani rad srca, kratak dah ili mučnina. Američki dijagnostički priručnik za mentalne poremećaje prepoznaje napade panike i kategoriše ih kao neočekivane ili očekivane.

Neočekivani napadi panike javljaju se bez očiglednog razloga. Očekivani napadi panike su uzrokovani spoljnim stresorima, kao što su fobije.

Napadi panike mogu se desiti svakome, ali više njih može da bude znak paničnog poremećaja, stanja mentalnog zdravlja koje karakterišu iznenadni i ponovljeni napadi panike.

Simptomi anksioznosti VS simptomi napada panike

Napadi panike i anskioznosti su veoma slični jer imaju iste emocionalne i fizičke simptome. Takođe, osoba može da doživi i anksioznost i napad panike u isto vreme. Napad panike ili napad anksioznosti mogu izazvati fizičke i emocionalne simptome među kojima su:

Strepnja i zabrinutost

Strah od smrti ili gubitka kontrole

Osećaj odvojenosti od sveta ili sebe

Ubrzan rad srca

Bol u grudima

Otežano disanje

Stezanje u grlu ili osećaj gušenja

Suva usta

Znojenje

Hladnoća ili vrućina

Drhtanje

Utrnulost ili trnci

Mučnina

Bol u stomaku ili želudačne tegobe

Glavobolja

Osećaj nesvestice ili vrtoglavice

Kako da prepoznate da li imate napad panike ili anksioznost

Anksioznost je uglavnom povezana sa nečim što se doživljava kao stresno ili preteće, a napadi panike nisu uvek izazvani stresorima, pa se najčešće javljaju neočekivano.

Jačina

Anksioznost može da bude blaga, umerena ili teška. Na primer, anksioznost može da bude prisutna u podsvesti dok obavljate svoje svakodnevne aktivnosti. Napadi panike uglavnom uključuju ozbiljne simptome koji utiču na funkcionisanje tela.

Brzina početka

Anksioznost može da se razvija postupno, a napadi panike obično se javljaju iznenada.

Efekat

Napadi panike uglavnom izazivaju brige ili strahove od ponovnog napada. To može da utiče na ponašanje tako da osoba izbegava mesta ili situacije za koje misli da bi mogli da podstaknu napad.

Slični uzroci

Neočekivani napadi panike nemaju jasne uzroke. Očekivani napadi panike i anksioznosti mogu da budu podstaknuti sličnim uzrocima. Neki okidači mogu biti:

Stresan posao

Društvene situacije

Fobije poput agorafobije (strah od gužve ili otvorenih prostora), klaustrofobije (strah od malih prostora) i akrofobije (strah od visine)

Sećanja na traumatična iskustava

Hronične bolesti (bolesti srca, dijabetes, sindrom iritabilnog creva, astma)

Hroničan bol

Odvikavanje od droga ili alkohola

Kofein

Lekovi i suplementi

Problemi sa štitastom žlezdom

Faktori rizika za napad panike u odnosu na napad anksioznosti

Anksioznost i napadi panike imaju slične faktore rizika. Oni uključuju:

Doživljenu traumu ili prisustvo u traumatskim događajima, bilo kao dete ili kao odrasla osoba

Stresan životni događaj kao što je smrt voljene osobe ili prolazak kroz razvod

Stalni stres i brige, kao što su radne obaveze, sukobi u porodici ili finansijske poteškoće

Život sa hroničnim zdravstvenim stanjem ili bolesti koja je opasna po život

Imate bliske članove porodice koji su takođe anksiozni ili imaju panične poremećaje, konzumiraju narkotike ili alkohol

Ljudi koji su anksiozni imaju povećan rizik od napada panike. Ali to ne znači u isto vreme da ćete, ako ste anksiozni, sigurno imati i napad panike.

Savetovanje i psihoterapija

Terapije razgovorom za anksioznost i panične poremećaje često predstavljaju kombinaciju više tehnika i modela.

Kognitivno-bihejvioralna terapija (KBT) može da pomogne da vidite stvari koje vas brinu na novi način, iz druge perspektive. Takođe, savetnik može da vam pomogne da razvijete strategije za upravljanje okidačima kad se oni pojave.

Kognitivna terapija može da pomogne da identifikujete, preoblikujete i neutrališete beskorisne misli koje često leže u osnovi anksioznog poremećaja.

Terapija izloženosti uključuje kontrolisano izlaganje situacijama koje izazivaju strah i anksioznost, što vam može pomoći da naučite da se nosite sa tim strahovima na nov način.

Tehnike opuštanja uključuju vežbe disanja i vizualizacije, progresivno opuštanje, biofidbek i autogeni trening.

BONUS VIDEO: Dr Katarina Bajec: Kakav kašalj treba da nas zabrine?