Arheolozi pronašli drevni hrišćanski hleb i evo kako izgleda: Ono što je na njemu nacrtano je iznenadilo naučnike

Hleb ima ključnu ulogu u obrednom delu hrišćanskog bogosluženja. Danas milioni hrišćana učestvuju u simboličnom obredu pričešća, stavljajući komadić hleba koji predstavlja Isusovo telo, u skladu sa evanđeljskom pričom o Poslednjoj večeri, na svoj jezik tokom bogosluženja.

Ali hleb za pričešće nekada nije izgledao tako, naročito pre 1.300 godina. Kako to znamo?

Prema izveštaju The Jerusalem Posta, arheolozi su u mestu Topraktepe u Turskoj otkrili pet vekni hleba očuvanih procesom karbonizacije, za koje su utvrdili da potiču iz 7. ili 8. veka nove ere. Veruje se da je iznenadni požar izazvao karbonizaciju, zahvaljujući kojoj su vekne ostale očuvane više od milenijuma u stanju koje su lokalne vlasti opisale kao „jedne od najbolje očuvanih do sada pronađenih u Anadoliji“.

Kako su arheolozi zaključili da je ovaj hleb imao religiozno, odnosno hrišćansko značenje, otkrili su na osnovu tragova poput onog da je jedna vekna ukrašena slikom Isusa koji razbacuje zrnevlje, ispod natpisa na grčkom: „Sa zahvalnošću blaženom Isusu“. Ostale četiri vekne nose motiv malteškog krsta (osmostruki krst koji se od srednjeg veka pojavljivao na oklopima krstaša, a danas i na uniformama vatrogasaca), što dodatno potvrđuje religijsku simboliku.

„Ove vekne stare 1.300 godina bacaju novo svetlo na fascinantno poglavlje ranovizantijskog života“, izjavio je jedan od članova istraživačkog tima. „Pokazuju da se pobožnost nije izražavala samo kroz molitve i obrede, već i kroz predmete koji su duhovno značenje povezivali sa najosnovnijom ljudskom potrebom hlebom.“

Prikaz Isusa koji seje zrnevlje mogao je imati dva značenja. Prvo, mogao je da aludira na priču o sejaču, parabolu koju Isus prenosi u tri evanđelja (Matej 13, Marko 4, Luka 8), a koja simbolizuje propovedanje jevanđelja kao sejanje semena koje samo na plodnom tlu može da nikne i donese rod.

Drugo tumačenje sugeriše da prikaz može odražavati razliku u načinu poštovanja Isusa u seoskim oblastima u poređenju sa velikim gradovima poput Konstantinopolja. Budući da je poljoprivreda bila središte života vernika u tim krajevima, prikazivanje Hrista u ulozi koja je bliska njihovom svakodnevnom radu omogućavalo je dublju, ličniju povezanost sa njim kao sa božanstvom koje razume ljudsku svakodnevicu, a ne samo kao sa apstraktnim simbolom nebeske svetosti.

Arheolozi sada planiraju da podvrgnu vekne hemijskoj i botaničkoj analizi, kako bi utvrdili koje su žitarice i sredstva za dizanje testa korišćeni u njihovoj izradi. Takođe se nadaju da će nastaviti iskopavanja u okolini, ne bi li pronašli bogomolju iz koje je hleb možda poticao.