Dan državnosti: Mesto na kom je usvojen Sretenjski ustav

Prvi Ustav koji je usvojen na ovim prostorima, napisan je u vreme kada je tadašnja Kneževina Srbija još uvek bila u vazalnim obavezama prema Turskoj, ali je značajan jer su njegovim donošenjem postavljeni temelji današnje moderne države.Ustav je uz oslobadjanje od feudelizma i podelu vlasti na zakonodavnu , izvršnu i sudsku proklamovao i osnaživao osnovna ljudska prava kao što su sloboda kretanja i nastanjivanja, neprikosnovenost ličnosti, nepovredivost stana, pravo na izbor zanimanja...Tvorac Sretenjskog ustava bio je Dimitrije Davidović, učeni Srbin iz tadašnje Austrougarske i knežev sekretar. Davidović je Ustav napisao po uzoru na francuske ustavne povelje i belgijski Ustav iz 1831.godine, a u to vreme bio je jedan od najliberalnijih u Evropi, jer je Kneževina Srbija, posle Francuske i Belgije, bila prva zemlja koja je ukinula feudalizam.Zbog naprednih i modernih tekovina koje je donosio, prvi srpski Ustav često je nazivan ‘’francuski žbun usred turske šume’’.Naznake demokratije koje je predviđao Sretenjski ustav, nisu bile po volji velikih sila Turske, Austrougarske i Rusije, pa je Ustav, samo mesec dana po usvajanju stavljen van snage, a njegov tvorac Dimitrije Davidović proteran iz službe.

Ipak, i danas se smatra jednim od najdemokratskijih i najliberalnijih ustava iz 19. veka, ali i u istoriji Srbije i bivše Jugoslavije.Posle jednomesečnog ‘’trajanja’’ i ekspresnog ukidanja pod uticajem velikih sila, Sretenjski ustav ‘’zamenio’’ je 1838. godine nametnuti , takozvani Turski ustav, izdat u formi turskih fermana.

Sretenjska skupština trajala tri danaSkupština na kojoj je usvojen prvi ustav održana je u porti Pridvorne crkve koju je 1818. godine kao ktitor izgradio knez Miloš Obrenović. Među Kragujevčanima je ona danas poznatija kao Stara crkva, a u njenom produžetku nalazi se i zgrada Stare skupštine u kojoj su se održavala zasedanja.Za Sretnjsku skupštinu , kako u publikaciji ‘’Narodne skupštine u Kragujevcu u 19. veku“ pišu Bojana Topalović i Miroslav Banović,, ‘’vladalo je veliko interesovanje, jer je bila obećana godinu dana ranije, s najavom da će se na njoj rešavati pitanje unutrašnjeg uređenja zemlje prema odredbama Hatišerifa“.Skupštini je prisustvovalo 2.400 zvaničnih predstavnika i ‘’ mnogo znatiželjnog naroda“.Prvog dana rada, Skupština je saslušala kneževu prestonu besedu, koju je pročitao Dimitrije Davidović, a drugog dana pročitan je Ustav i ukaz o osnivanju Državnog saveta. Skupština je jednoglasno, bez ikakvog pretresa, prihvatila odredbe Ustava, a na Ustavu su zakletvu položili knez i poslanici, ispod nove zastave sa grbom Srbije.Trećeg dana, Skupština je predala poklone knezu, a završetak zasedanja proslavljen je sviranjem i umetničkim programom koji je organizovao osnivač pozorišta u Srbiji Joakim Vujić.