Bio je prvi glumac sa plemićkom titulom, a život mu je obeležila fatalna ljubav sa jednom od najlepših žena: Neverovatna priča jednog od najvećih umetnika 20. veka

Tokom više od šest decenija rada, postao je jedna od najznačajnijih figura britanske i svetske umetnosti, ostavljajući dubok trag kao glumac, reditelj i producent. Smatra se jednim od najvećih tumača Šekspirovih junaka, ali i umetnikom koji je uspešno spojio pozorišnu tradiciju sa modernim filmskim izrazom.

Njegov doprinos umetnosti bio je toliko veliki da je postao prvi glumac u britanskoj istoriji koji je dobio plemićku titulu za zasluge u oblasti kulture.

Detinjstvo i glumački počeci

Lorens je odrastao u porodici u kojoj je vera imala veoma važnu ulogu. Njegov otac Džerald Olivije bio je anglikanski sveštenik, a strogo religiozno okruženje obeležilo je njegovo rano detinjstvo. Najveću emotivnu podršku pružala mu je majka Agnes Luiz, čija je smrt u njegovoj mladosti ostavila snažan trag na njega.

Interesovanje za glumu pokazao je još kao dete. Kada je imao svega 10 godina, pojavio se na školskoj sceni u ulozi Bruta u Šekspirovoj drami „Julije Cezar“. Taj nastup bio je prvi pokazatelj talenta koji će kasnije oblikovati jednu od najvećih karijera u istoriji glume.

Nakon školovanja, Olivije je odlučio da svoj život posveti pozorištu. Obrazovao se na prestižnoj Centralnoj školi za govor i dramu u Londonu, a prve profesionalne angažmane dobio je tokom dvadesetih godina prošlog veka. U početku je radio i kao pomoćnik reditelja, upoznajući različite aspekte scenskog stvaralaštva.

Uspon na pozorišnoj sceni

Tokom tridesetih godina Lorens Olivije počeo je da stvara reputaciju izuzetnog pozorišnog umetnika. Posebno se izdvojio kroz interpretacije likova iz Šekspirovih dela, među kojima su Hamlet, Otelo i Henri V. Njegova sposobnost da klasične junake predstavi kao složene, žive i emocionalno snažne ličnosti donela mu je pohvale publike i kritike.

Veliki preokret u njegovoj karijeri predstavljao je rad u londonskom teatru „Old Vik“. Upravo na toj sceni, ostvario je neke od svojih najpoznatijih uloga i učvrstio status jednog od najvećih britanskih glumaca.

Tokom Drugog svetskog rata, iako je bio obučen za vojnog pilota, učestvovao je u kulturnim projektima čiji je cilj bio da se podigne moral stanovništva u teškim ratnim godinama. Pozorišne predstave održavane u Londonu pod ratnim okolnostima, kasnije su ostale zapamćene kao jedan od najvažnijih perioda britanske scene.

Posle rata, bio je među umetnicima koji su učestvovali u stvaranju Britanskog nacionalnog teatra, a kasnije je imao važnu ulogu i u njegovom umetničkom vođenju.

Filmska karijera i svetska slava

Iako je pozorište smatrao svojom najvećom ljubavlju, Lorens Olivije ostvario je i izuzetnu filmsku karijeru. Na filmu se prvi put pojavio početkom tridesetih godina, ali je međunarodnu slavu stekao krajem te decenije.

Veliku pažnju privukao je ulogom Hitklifa u ekranizaciji romana Emili Bronte „Orkanski visovi“ iz 1939. godine. Ta uloga donela mu je prvu nominaciju za Oskara i otvorila vrata velikih filmskih projekata.

Ubrzo zatim, glumio je u filmu Alfreda Hičkoka „Rebeka“ iz 1940. godine, a potom je realizovao jedan od svojih najvažnijih projekata — „Henri V“ iz 1944. godine, u kojem je bio i reditelj i glavni glumac.

Najveći uspeh ostvario je filmom „Hamlet“ iz 1948. godine. Olivije je režirao, adaptirao i igrao glavnu ulogu u ovoj ekranizaciji Šekspirovog dela, koja je postala istorijska jer je bila prvi britanski film nagrađen Oskarom za najbolji film. Sam Olivije dobio je nagradu za najboljeg glumca.

Tokom karijere, 10 puta je nominovan za Oskara, a osvojio je četiri — jedan za najboljeg glumca, jedan za najbolji film i dva počasna priznanja za doprinos kinematografiji. Dobio je i pet nagrada Emi, tri Zlatna globusa i dve BAFTA nagrade.

U kasnijim godinama, uprkos zdravstvenim problemima, nastavio je da prihvata zahtevne uloge. Posebno se pamti njegova interpretacija doktora Zela u filmu „Maratonac“ iz 1976. godine, za koju je dobio Zlatni globus i koja ga je svrstala među najpoznatije filmske negativce.

Privatni život

Život Lorensa Olivijea često je privlačio pažnju javnosti i van umetničke scene. Prvi brak sklopio je sa glumicom Džil Esmond 1930. godine. IPak, zajednica nije dugo opstala, a presudan trenutak u Olivijeovom privatnom životu bio je susret sa glumicom Vivijen Li.

Olivije i Vivijen Li upoznali su se na pozorišnoj predstavi „Theatre Royale“, a između njih se ubrzo razvila snažna privlačnost. U vreme kada su se upoznali, oboje su bili u brakovima — Vivijen sa advokatom Robertom Holmanom, a Lorens sa Džil Esmond.

Njihova bliskost dodatno je ojačala tokom snimanja filma „Fire Over England“ ("Požar nad Engleskom"), u kojem su glumili ljubavni par. Ono što je počelo kao filmska saradnja, preraslo je u stvarnu ljubav, zbog koje su oboje okončali prethodne brakove.

Venčali su se 1940. godine i postali jedan od najpoznatijih glumačkih parova svog vremena. Ista godina bila je posebno značajna za Vivijen Li, koja je osvojila Oskara za ulogu Skarlet O'Hare u filmu „Prohujalo s vihorom“.

Zajedno su nastavili da rade, pojavljujući se u ostvarenjima poput „21 dan zajedno“, „Ledi Hamilton“, kao i u brodvejskoj verziji „Romea i Julije“.

Ipak, njihov brak nije bio bez problema. Vivijen Li se godinama borila sa bipolarnim poremećajem i ozbiljnim zdravstvenim teškoćama. Nakon spontanog pobačaja tokom snimanja filma „Cezar i Kleopatra“, usledili su periodi depresije i pogoršanja njenog zdravstvenog stanja. Kasnije je obolela i od tuberkuloze.

Dok je Olivijeova karijera nastavila da raste, njihov odnos postajao je sve složeniji. Godine 1948, Vivijen mu je rekla da ga više ne voli, ali su ostali u braku još 12 godina. Razveli su se 1960. godine.

Nakon razvoda, Olivije je pronašao novu životnu stabilnost uz glumicu Džoan Plaurajt, sa kojom je dobio troje dece i ostao do kraja života.

Iako je njihov brak završen, odnos između Lorensa i Vivijen nije potpuno nestao. Nastavili su da se dopisuju, a Olivije je u pismima pokazivao duboku brigu za njeno stanje.

„Želim da ti se zahvalim jer si me razumela. Ponela si se plemenito, hrabro i prekrasno, i žao mi je, jako mi je žao što je za tebe to sve bio pakao“, napisao je Lorens nakon njihovog razvoda.

U drugom pismu izrazio je koliko ga je pogađala njena patnja:

„O Bože, Vivling, kako se molim da ćeš pronaći sreću i zadovoljstvo sada. Stalno se molim da preuzmem deo tvoje nesreće na sebe i moram reći da uspeva, jer tvoja nesreća je za mene mučenje; i sama pomisao na to je neprestana noćna mora“, napisao joj je Olivije.

Poslednje godine i nasleđe

U poslednjim decenijama života, Lorens Olivije suočio se sa brojnim zdravstvenim problemima, uključujući rak prostate i druge ozbiljne bolesti. Ipak, nije prestajao da radi i pojavljivao se u različitim filmskim i televizijskim projektima.

Preminuo je 11. jula 1989. godine u svom domu u Stejningu, u Zapadnom Saseksu. Sahranjen je u Vestminsterskoj opatiji, mestu na kojem počivaju brojni velikani britanske istorije.

Njegovo ime ostalo je trajno povezano sa najvišim standardima glumačke umetnosti. U njegovu čast ustanovljene su nagrade „Lorens Olivije“, najvažnije britansko priznanje za pozorišna dostignuća.

Još neke od uloga po kojima pamtimo Lorensa Olivijea su one u ostvarenjima "Gordost i predrasuda", "Žuta karta", "Kako vam drago", "Moskovske noći", "Razvod ledi Iks", "Keri", "Ričard Treći", "Princ i igračica", "Spartak", "Ujka Vanja", ""Otelo", "Bitka za Britaniju" i drugim.