Senzacionalno otkriće: Tim slovenačkog arheologa pronašao izgubljen grad Maja star 2500 godina

Slovenački arheolog Ivan Šprajc i njegove kolege istražili su, piše slovenački portal Dnevnik.si, do sada gotovo nepoznat grad Maja koji se nalazio na području rezervata biosfere Balam Ku u Meksiku.

Grad El Jesal prostire se na površini većoj od jednog kvadratnog kilometra, a njegove prve monumentalne građevine podignute su pre oko 2.500 godina.

Nedugo nakon otkrića majanskog naselja Minanbe, Šprajcov tim istražio je arheološko nalazište u rezervatu u meksičkoj saveznoj državi Kampeče. Prema Šprajcu, El Jesal spada među najveće urbane centre Maja u centralnom nizijskom delu poluostrva Jukatan.

Istraživači su posumnjali da se ispod guste tropske vegetacije krije čitav grad zahvaljujući LiDAR snimcima, koji omogućavaju otkrivanje ostataka građevina i drugih promena u reljefu čak i kroz guste krošnje šume, piše Dnevnik.si.

Kako navode, najupadljivije obeležje grada predstavlja velika pravougaona akropola smeštena na južnoj ivici njegovog centralnog dela. Platforma se uzdiže 15 metara iznad okolnog terena, a na njoj se nalaze četiri piramide, od kojih se najviša uzdiže još 27 metara iznad same platforme.

Akropola deli određene karakteristike sa sličnim kompleksima na drugim nalazištima Maja, poput Edzne, prenosi Jutarnji list.

Tačna starost pojedinih građevina biće utvrđena tek nakon detaljne analize keramike prikupljene tokom probnih iskopavanja i površinskih istraživanja. Ipak, pojedini pronađeni primerci ukazuju da su akropola i susedne građevine u južnom delu grada podignute tokom pretklasičnog perioda, između približno 600. godine pre nove ere i 250. godine nove ere.

Grad se kasnije proširio ka severu i bio je nastanjen najmanje do kraja klasičnog perioda, odnosno otprilike do 900. godine.

Dosadašnji nalazi ukazuju da je El Jesal postojao nekoliko vekova, postepeno se razvijajući od ranog monumentalnog centra u veliko urbano naselje. Monumentalna arhitektura, piramide i kraljevska stela svedoče o postojanju organizovane vlasti i zajednice sposobne da planira i realizuje velike građevinske poduhvate.

Jedan od najznačajnijih rezultata ovog istraživanja jeste dokumentovanje teško oštećene kamene stele. Epigrafičar Oktavio Esparsa Olgin iz Centra za istraživanje Maja napravio je njenu trodimenzionalnu rekonstrukciju primenom fotogrametrije, tehnike kojom se na osnovu jedne ili više fotografija određuju položaj, veličina i oblik snimljenog objekta.

Zahvaljujući toj rekonstrukciji, istraživači su uspeli da razaznaju prikaz vladara na istrošenoj steli. On u ruci drži žezlo i nosi raskošnu krunu sa prikazom Čaka, majanskog boga kiše, munje i groma.

Rekonstrukcija potvrđuje da El Jesal nije bio samo veliko naselje, već i značajan politički i ceremonijalni centar.