Ovo je zlokoban razlog zbog koga su se stari Rimljani plašili broja 17: U nekim italijanskim hotelima nema sobe broj 17

Slične kulturne razlike postoje i kada je reč o brojevima i sujeverju. U mnogim evropskim zemljama broj 13 prati reputacija nesrećnog broja, ali u Italiji on gotovo da nema takvo značenje. Tamo je mnogo problematičniji broj 17.

Petak 17. u Italiji je poznat kao un giorno nero, odnosno „crni dan“. Pojedini fudbalski klubovi izbegavaju da igraju utakmice 17. u mesecu, dok u nekim hotelima posle sobe broj 16 odmah sledi soba broj 18.

Zašto je baš 17 stekao tako lošu reputaciju?

Razlog nije u katoličkoj tradiciji

Na prvi pogled moglo bi se pretpostaviti da sujeverje ima veze sa katoličanstvom, ali za takvu tvrdnju nema dovoljno osnova.

U Bibliji postoje određene veze sa brojem 17 koje mogu delovati zlokobno. Prema jednom tumačenju, Veliki potop počeo je sedamnaestog dana drugog meseca. Međutim, postoje i potpuno neutralne ili pozitivne asocijacije na ovaj broj.

Jedna od njih odnosi se na priču o Isusovim učenicima nakon njegovog vaskrsenja, u kojoj se pojavljuje broj koji odgovara zbiru prvih 17 prirodnih brojeva.

Da je katoličanstvo glavni razlog zbog kojeg se broj 17 smatra nesrećnim, isto sujeverje verovatno bi postojalo i u drugim pretežno katoličkim zemljama, poput Meksika ili Filipina. Međutim, tamo broj 17 nema istu reputaciju.

Jedan latinski natpis mogao je da promeni sve

Najčešće objašnjenje vodi nas mnogo dalje u prošlost, sve do antičkog Rima.

Broj 17 Rimljani su zapisivali kao XVII. Kada se ta slova preurede, može se dobiti VIXI, latinska reč koja znači „živeo sam“, odnosno u prenesenom značenju „moj život je završen“.

Takav izraz lako je mogao da postane povezan sa smrću, pa se upravo u tome često traži poreklo kasnijeg straha od broja 17.

Ipak, nije sasvim jasno da li su sami Rimljani zaista smatrali ovaj broj nesrećnim.

Za razliku od današnjih hotela ili avio kompanija koje ponekad izbegavaju određene brojeve, mnogi antički tekstovi sasvim normalno imaju sedamnaesta poglavlja. Čak su i vojske Julija Cezara, Pompeja Velikog i cara Avgusta imale sedamnaestu legiju.

Upravo Avgustova Sedamnaesta legija bila je jedna od tri rimske legije koje su germanska plemena potpuno uništila u bici u Teutoburškoj šumi. Bio je to jedan od najtežih vojnih poraza u rimskoj istoriji, pa pojedini smatraju da je i taj događaj mogao dodatno da doprinese lošoj simbolici broja 17.

Moguće je, dakle, da su još stari Rimljani prema ovom broju imali određenu rezervu. Njihovo društvo bilo je izrazito sujeverno kada su brojevi u pitanju, a neka od tih verovanja preživela su do danas. Jedan od najpoznatijih primera jeste povezivanje broja 7 sa srećom.

Broj 17 nije svuda imao loše značenje

Zanimljivo je da broj 17 u drugim drevnim kulturama nije nužno izazivao strah.

Kod pojedinih starih Grka imao je čak pozitivnu simboliku. Pitagorejci, filozofska i religijska zajednica okupljena oko učenja Pitagore, verovali su da će na kraju sveta vaskrsnuti 17 duša.

Ovaj broj imao je značajno mesto i u njihovoj teoriji musica universalis, odnosno ideji o „muzici sfera“, prema kojoj kretanje nebeskih tela stvara sklad zasnovan na matematičkim odnosima.

Pozitivno značenje broja 17 može se pronaći i u pojedinim islamskim tradicijama. Rani šiiti pridavali su mu posebno značenje, moguće iz razloga sličnih onima koje su imali pitagorejci.

U pet svakodnevnih muslimanskih molitvi ukupno postoji 17 rekata, odnosno propisanih molitvenih celina koje uključuju određene položaje i pokrete tela. Takođe se navodi da tradicionalni poziv na molitvu sadrži 17 reči.

Zato broj 17 kroz istoriju nije svuda imao isto značenje. Dok je u nekim tradicijama bio povezan sa skladom, religijom ili kosmosom, u Italiji je tokom vekova postao simbol loše sreće.

A zbog toga i danas nije neobično da Italijan sa mnogo većim nepoverenjem pogleda kalendar kada vidi petak 17. nego petak 13.