Zabava, inspiracija i edukacija: Današnji strip je mnogo više od superheroja i akcionih avantura

Stripovi su već decenijama važan deo popularne kulture, prelazeći granice jezika, nacionalnosti i generacija. U današnje vreme, svet stripa je dinamičniji nego ikada, sa mnoštvom trendova, autora i žanrova koji oblikuju industriju.

Jedan od najistaknutijih trendova u savremenom stripu je porast popularnosti superheroja. "Marvel" i "DC Comics" dominiraju tržištem sa svojim franšizama koje uključuju likove kao što su Spider-Man, Batman, Wonder Woman i Avengers. Filmovi i serije bazirani na ovim stripovima doneli su novu publiku, posebno mlađe generacije koje možda nisu odrasle uz tradicionalne stripove.

Još jedan značajan trend je ekspanzija stripa u digitalnu sferu. Platforme kao što su "Webtoon" i "ComiXology" omogućavaju autorima da objavljuju svoje radove direktno online, često bez potrebe za fizičkim izdanjem. Ovo je omogućilo veću kreativnu slobodu i raznolikost u pričama i stilovima, kao i pristupačnost za širu publiku.

Srpsko tržište doživljava renesansu

Bojan Marković iz izdavačke kuće “Golconda”, koja u Srbiji od 2022. objavljuje serijal Lunov magnus strip, kaže za Nova.rs da kada je svetski trend stripa u pitanju, situacija dosta haotična.

- Izdaje se svašta. Mnogi misle da stripovi više nisu toliko popularni kao nekada, naprotiv, jesu. Izdaje se ogroman broj, što reprinta starih naslova, što novih izdanja…

U poslednjih 10-15 godina, dodaje Marković, mange - tradicionalni japanski stripovi, su i u svetu i kod nas u samom vrhu popularnosti.

- Takođe, američka škola stripa je uvek bila među najpopularnijim sa svojim superherojima, ali tamo je i gomila nezavisnih kuća kao što su “Image Comics”, “Dark Horse”… Kada je u pitanju Evropa, najveće su francusko -belgijska i italijanska škola stripa, čiji su izdavači “Max Bunker” i “Serđo Boneli EDITORE” bili najpopularniji na teritoriji bivše Jugoslavije tokom 60-ih, 70-ih i 80-ih godina. Oni su najtraženiji i danas kod nas.

Marković dodaje da starija populacija uglavnom voli evropske stripove.

- Mlađi ljudi najviše prate mange. Što se tiče superherojskih stripova njih čitaju svi, ali malo više mlađa populacija. To je neka osnovna podela. Postoje i južnoamerička škola stripa, južnokorejska, ruska… Što se našeg tržišta tiče ono poslednjih šest-sedam godina, koliko god čudno zvučalo, doživljava renesansu. Prošle godine je izašlo preko 400 naslova, i kod nas postoji više od deset aktivnih izdavačkih kuća za stripove.

Važni autori i naslovi

Na globalnom nivou, nekoliko autora i naslova su se izdvojili svojom inovativnošću i kvalitetom. Na primer, Alan Mur i njegovi radovi, kao što su "Watchmen" i "V for Vendetta", i dalje su relevantni i uticajni. Njegov pristup mračnim, kompleksnim temama redefinisao je šta strip može da bude. Nil Gejmen je još jedno ime koje takođe ne može biti zanemareno. Njegov serijal "Sendmen" kombinuje mitologiju, horor i fantaziju, stvarajući bogat i slojevit narativ koji je osvojio brojne nagrade. Važna imena danas su i Brajan K. Von, Fiona Staples, Tom King, Sana Takeda...

Na azijskoj sceni, već pomenute mange nastavljaju da budu dominantan oblik stripa. Serijali kao što su "Naruto", "One Piece" i "Attack on Titan" postigli su globalnu popularnost, privlačeći milione čitatelja. Autori manga kao što su Eičiro Oda i Hađime Isajama su postali globalne ikone.

Jedan od ključnih elemenata današnjeg stripa je raznolikost tema i pristupa. Savremeni stripovi često istražuju socijalne i političke teme, pružajući kritički osvrt na današnje društvo. Na primer, "Ms. Marvel" od Marvel Comics, koja prati priču Kamale Kan, muslimanke pakistanskog porekla, osvetljava teme identiteta, kulture i prihvatanja. Takođe, LGBTQ+ tematika postaje sve prisutnija u stripovima. Naslovi kao što su "The Wicked + The Divine" i "Lumberjanes" uključuju raznolike likove i priče koje reflektuju stvarnost njihovih čitatelja. Ovo ne samo da doprinosi raznolikosti unutar samih stripova, već i širi publiku koja se može poistovetiti sa likovima i njihovim pričama.

Kvalitet i raznolikost

Sve više stripova se koristi i u obrazovne svrhe. Građanski ratovi, klimatske promene, istorijski događaji – sve ove teme su obrađene kroz stripove, čineći ih pristupačnijim za mlađe čitaoce. Strip "March", autobiografija kongresmena Džona Luisa, pruža dubok uvid u pokret za građanska prava u SAD-u, koristeći moć vizuelnog pripovedanja da prenese važne istorijske lekcije.

Današnji strip je mnogo više od jednostavnih superheroja i akcionih avantura. On je medij koji istražuje kompleksne teme, pruža raznoliku tematiku i koristi se kao alat za obrazovanje i osvešćivanje. Bilo da se radi o digitalnim platformama koje otvaraju nova vrata za autore ili o klasičnim štampanim izdanjima koja i dalje imaju svoju vrednost, svet stripa je bogat, raznolik i vitalan deo savremene kulture. Stripovi danas ne samo da zabavljaju, već i inspirišu, obrazuju i povezuju ljude širom sveta, potvrđujući svoju važnost i relevantnost u 21. veku.

Bonus video: Ana Petrović: Stripoterapija